Những Con Đường Thay Tên
của Văn Quàng

Tôi trở về xứ Việt sau ba mươi mấy năm xa cách, đây là lần đầu tiên lá rụng về cội của một Việt kiều già tại Âu Châu, nơi chuyên xài tiền Euro đồng tiền mới đã đánh bại hai nốt nhạc Đô và La lừng danh thế giới. Có bạn sẽ đặt câu hỏi, chắc anh Việt kiều này đã gây ân oán giang hồ gì với nhà nước mến yêu của các con cháu bác, nên mới bị cầm chân lâu thế. Chứ thiên hạ dạo này đi đi về về Việt Nam cứ như là đi shopping ấy.

Nhưng thôi chuyện riêng tư của tôi các bạn biết để làm gì, chỉ biết rằng lần này tôi được hiền thê của tôi cho phép tôi về VN một mình. Đã bao năm nàng bị ám ảnh bởi huyền thoại Ôm ở VN, làm cái gì cũng có thể gắn cái chữ Ôm vào nên nàng đã ra bản tuyên ngôn cấm chồng về nước. Đã bao năm tôi nghẹn ngào thầm gọi nàng là ác phụ, mãi đến khi cầm lệnh về nước trong tay tôi mới cảm nghiệm rằng cái ranh giới giữa hiền thê hay ác phụ cũng chẳng cách nhau xa.

Về đến quê xưa, đặt chân trên đất nước mến yêu, cái đất nước mà một số người đã nhận vơ là của riêng mình, rồi cấm người khác không có cùng lý lịch đỏ như mình được nhận làm quê hương.

Anh Việt kiều già đã về đến Sài Gòn, ngày ra đi mái tóc còn xanh trong đầu còn vang vẳng tiếng hát : Sài Gòn đẹp lắm, Sài Gòn ơi ! Sài Gòn ơi ! Bây giờ tóc đã muối tiêu, tìm đâu cho ra tên thành phố cũ. Anh hậm hực tức tối trong lòng chỉ muốn xài ngay hai chữ DM cho đúng mốt Sài Gòn, nhưng nghĩ mình thuộc giòng gia giáo, con người có văn hóa ai lại chửi thề.

Anh trộm nghĩ, ngày xưa các bạn bè anh hay đùa vui rủ nhau đi tìm những cô điếm Sàigòn, bây giờ thành phố đã đổi tên biết ghép tên mới vào có thích hợp hay không ?

Anh mướn một khách sạn hạng xoàng ở ngay quận nhất để dễ bề đi lại ăn chơi. Ở lâu làm sao dám đóng đô tại khách sạn năm sao, nghĩ lại phận mình không phải định cư tại khách sạn bà-la-hiên hay ngàn sao là may lắm rồi. Nếu bạn bè có hỏi anh ở đâu, anh chỉ cần nói mình ở gần khách sạn New World và chợ Bến Thành là đủ làm thiên hạ lát mắt.

Một ngày như mọi ngày, cứ sáu giờ sáng anh thức dậy mặc quần áo thể thao chạy bộ ra công viên Quách Thị Trang nay đổi là công viên 23 tháng 9, để tiêu hóa ít mỡ thừa trong người.

Anh không hiểu những biến cố 23 tháng 9, hay 3 tháng 2 có gì là đặc biệt mà bắt anh phải chối bỏ cái tên đường Trần Quốc Toản, bắt anh chối bỏ vị anh hùng tí hon đã bóp nát trái cam trên tay khi nghe tin giặc Nguyên đang giày xéo quê hương.

Sau khi thư giãn gân cốt, anh ra quán phở bên đường làm một tô tái gân cho bổ tỳ bổ vị. Sẵn trớn anh đi dọc theo con đường Phạm Ngũ Lão nơi bọn Tây ba lô đang đóng đô đòi giành thuộc địa, chỗ nào cũng dịch vụ du lịch khách sạn dành cho khách phương Tây ít tiền.

Tình cờ anh lọt vào vòng vây của những con đường mang tên phụ nữ mới lạ, nào là Nguyễn Thị Nghĩa với Lê Thị Riêng. Anh moi óc để tìm tên đường của hai vị anh hùng Võ Tánh và Ngô Tùng Châu, nhất định tuẫn tiết để giữ thành chứ không đầu hàng quân địch. Nhưng hỡi ơi, Võ Tánh đã đổi thành công thần Nguyễn Trãi, thôi cũng tạm ổn. Nhưng người bạn Ngô Tùng Châu đã đổi thành Lê
Thị Riêng, chị cán bộ này là ai mà có người xấu miệng đã vu cho chị là người tình riêng của bác.

Nhắc đến người yêu của bác phải kể đến tên đường Nguyễn Thị Minh Khai, xưa là đường Hồng Thập Tự. Người nữ đồng chí này là vợ của chàng đồng chí Lê Hồng Phong, bác đã mượn vợ của chàng trong thời kháng chiến. Không biết đến khi cách mạng thành công bác có chịu trả vợ lại cho chàng không, chứ trường Gia Long đến giờ vẫn giữ tên người yêu của bác. Còn chàng Lê Hồng Phong đi
chiếm trường của cụ Petrus Ký, chiếm luôn tên đường của cụ ở gần ngã bảy Sàigòn.

Tôi phải cần rất nhiều thời gian mới có thể làm quen với các tên anh Tám chị Bảy trên những con đường ở Sàigòn. Nào là công viên Lê Văn Tám, phở gà Hiền Vương với những con gà treo béo ngậy bị chị Võ Thị Sáu thay tên.

Không biết các chị đã làm gì cho đất nước, hay chỉ là các chị giao liên bán hột vịt lộn, dấu vài quả mìn, quả lựu đạn trao cho các anh đặc công đi giật cầu xập cống giết hại dân lành.

Ra đến trung tâm của Hòn ngọc Viễn Đông, tôi nhớ ngay đến câu vè của dân gian sau ngày giải phóng hay nói trắng ra là ngày CS nuốt trọn miền Nam: Nam Kỳ Khởi Nghĩa tiêu Công Lý, Đồng Khởi vùng lên mất Tự Do.

Nếu đi tà tà đến nhà thờ Đức Bà, vòng quanh công trường Alexander Rhodes, tôi sẽ bị dội cơ vì tên đường Lê Duẩn. Cái tên làm tôi nhớ đến hai câu thơ của một nhà thơ đỏ sắt máu nịnh thần: Chúng muốn biến ta thành quỷ đỏ. Ta sẽ vươn lên như một thiên thần.

Nghe đâu phong phanh tên đường Lê Duẩn sắp bị đổi tên, vì các viên chức cao cấp nhà nước tối nào cũng nằm mơ thấy bác hiện về đòi bóp cổ, nếu không lập tức hạ ngay cái tên đã hạ thủ bắt bác phải chết tức tưởi một cách dần mòn.

Từ quận một lấy xe Honda chạy dọc theo con đường Cách Mạng Tháng Tám dài hun hút dẫn đến xa lộ xuyên Á. Con đường ngày xưa mang tên Đức Tả Quân Lê Văn Duyệt chạy ngang ngã ba Ông Tạ. Dọc đường treo đầy những chú cầy tơ quay vàng óng mà mới thoạt nhìn cứ tưởng là những con heo sữa.

Đấy ! Biểu tượng của nền văn hóa vùng ngoài đã xâm nhập vào đây cho dân Sàigòn biết nhâm nhi câu Sống ở trên đời .....

Ra đến xa lộ xuyên Á thì hỡi ơi đại lộ hoàng hôn đã đổi thành đại lộ Trường Chinh. Nghe đến tên này con cháu các tay đại điền chủ, đại tư sản mại bản như tôi đều bị dị ứng. Chẳng là ông ngoại của tôi đã bị đem ra đấu tố, trong số hơn hai trăm ngàn người đã bị chết oan trong chiến dịch sửa sai của đồng
chí thân Tàu Cộng này.

Đấy là nhóm các đồng chí già cội đã có công hại nước giết dân, còn nhóm trẻ hậu bối họ tụ lại trong khu Đô Thị mới của Phú Mỹ Hưng. Con đường Nguyễn Văn Linh ngang qua bệnh viện Pháp Việt, huyết mạch của những mô hình xây theo lối sống hiện đại của nước ngoài, là con đường chạy ẩu nhất thế giới. Các bà mẹ có con nhỏ phải chở đi học, đều lắc đầu cho những anh hùng xa lộ vượt cả đèn đỏ lẫn đèn xanh.

Tôi tình cờ được một người bạn nối khố Việt kiều Mỹ mời vào ở tạm vài ngày, nên có nhiều dữ kiện khá hay cần chia xẻ.

Trở lại tên những con đường ở Phú Mỹ Hưng, chả biết lúc còn sinh thời các đồng chí đàn em này có thắm thiết huynh đệ chí tình hay không mà lúc chết được tụ lại một khối làm hàng xóm láng giềng với nhau.

Từ đại lộ Nguyễn Văn Linh đến đèn đỏ quẹo phải ra đường Nguyễn Hữu Thọ, cứ thế chạy mãi đến đường Lê Văn Linh. Nguyên một bộ chính trị nằm chình ình giữa phố, cứ tưởng rằng người chết đi là yên chuyện, nhưng người vẫn hiện về nhát ma thiên hạ trong các bảng tên đường.

Thú thật với các bạn, nếu có ai tặng tôi căn hộ ở Phú Mỹ Hưng chưa chắc gì tôi đã nhận (nói vậy mà không phải vậy). Vì không muốn ngày nào cũng phải đọc tên những đồng chí để nổi tính sân cho hại đến thân tâm.

Theo thói quen cứ 6 giờ sáng tôi phải dậy đóng đồ thể thao vào để chạy bộ, cho dù ở công viên 23 tháng 9 gần New World hay những con đường rợp bóng mát của Phú Mỹ Hưng. Đặc biệt ở khu đô thị mới thiên hạ hơi bị cổ cao, mặt người nào cũng hếch lên cho ra dáng Việt kiều lắm bạc nhiều tiền mới ở được nơi đây.

Ra tập thể thao phải dắt theo hai con chó ngoại lai, một to lớn mặt thật có ngầu như chó Ngao, một bé tí tẻo teo như con chuột nhắt. Giá tiền có khi lên đến hai ngàn đô cho một cậu chó, hơn cả giá một cô gái VN nghèo phải gả cho người nước ngoài như Đài Loan hay Hàn Quốc.

Thôi giã từ khu đô thị mới cho người nước ngoài, tôi tìm về khu dân dã chính cống Việt Nam chay. Khu giáp ranh Phú Nhuận, Bình Thạnh và Tân Bình. Có những con đường nghe tên rất gợi hình, gợi cảm ở gần bên nhau như những nguyên liệu tạo nên một sản phẩm hữu ích cho người. Chẳng hạn đường Huỳnh Văn Bánh ở gần đường Nguyễn Văn Đậu, chạy xa xa gặp đường Đoàn Văn Bơ. Nếu
nhào nặn các vị Bánh, Bơ, Đậu ta sẽ có tên đường Nguyễn Thị Bông Lan.

Ôi lịch sử Việt Nam ngày xưa tôi đã học sao quá oai hùng, mỗi lần đọc lên tôi thấy hào khí nổi lên bừng bừng, nhiều khi muốn ứa nước mắt vì cảm động. Cảm xúc này đã trổi dậy khi tôi đọc được tên một vị anh hùng nào ghi trên bảng tên đường như Trần Hưng Đạo, với chiến công hiển hách trên sông Bạch Đằng, hình ảnh ngài rút gươm chỉ dòng sông Bạch Đằng thề rằng : Chưa tan lũ giặc ta chưa về. Hay những anh hùng áo vải Lê Lợi, Nguyễn Huệ mơ thành người Quang Trung. Một Lê Lai liều mình cứu chúa, đổi áo cẩm bào. Một Phạm Ngũ Lão ngồi đan giỏ, nghĩ chuyện cứu nước, bị ngọn giáo của quân giặc xuyên vào đùi mà vẫn không nhúc nhích.

Nhưng nay Sàigòn yêu mến của tôi đã bị đổi tên, đổi theo một số con đường thân thương khác bằng những cái tên nhà quê lạ hoắc. Cũng bởi vì một số người trong tập đoàn thống trị đã tự dựng lên một trang sử khác theo đúng ý của họ, rồi bắt mọi người phải ca tụng vỗ tay.

Tôi hoàn toàn bị dị ứng rồi các bạn ạ !

Một hôm nọ nhân ngồi tán gẫu với một anh bạn còn bám trụ giữ làng ở lại trong nước, không bắt chước cây cột đèn tìm đường vượt biên như các bạn bè khác.

Anh kể một câu chuyện rất nhiệt tình về chính sách của Mỹ đối với Việt nam, nghe cũng bùi tai nhưng chưa biết độ chính xác nằm ở chỗ nào. Đó là hai cuộc phỏng vấn của hai du học sinh xin đi Mỹ học đại học. Cậu thứ nhất trả lời câu hỏi bố mẹ làm nghề gì ?

Bố là cán bộ. Mẹ là đảng viên. Gia đình giàu có. Học hành bê tha.

Với bài vè 4 chữ như thế, cậu được chọn ngay lập tức không cần phải đắn đo.

Cậu thứ hai trả lời câu hỏi tương tự như sau:

Bố đi cải tạo. Mẹ bán chợ trời. Gia đình eo hẹp. Học hành giỏi giang.

Cậu này bị rớt đài.

Có bạn tức khí bảo, sao Mỹ dạo này chơi với Việt Nam lâu cũng bắt chước cái trò chọn lý lịch đỏ kỳ cục như vậy.

Không, các bạn hãy nghĩ cho kỹ rồi mới thấy bọn Mỹ cao kế chẳng thua gì Khổng Minh Gia Cát Lượng của ta. Anh sinh viên nhà giàu học dốt kia được sang Mỹ du học một thời gian sẽ mở to con mắt ra, biết thế nào là thế giới văn minh tự do. Sau này về nước sẽ làm cuộc cách mạng thay đổi trước tiên là bố mẹ, sau đến đất nước. Vì con đảng sẽ nắm chính quyền, còn con cải tạo suốt đời lầm than. Bác chẳng bảo trồng cây cũng như trồng người. Người bác trồng đã bị mục nát, hãy để cho bọn Mỹ nhào nặn ra một giống mới xem có khá hơn chút nào không ?

Văn Quàng tôi chỉ có một chút nhận xét và cảm nghĩ thô thiển phát xuất từ đáy lòng, viết ra cho đỡ tức khi thấy những điều trông thấy mà đau đớn lòng.


Văn Quàng.
Mùa hè 2007.